|Lan hau euskarazko [Izen+egin] A aditz-lokuzioak xehetasunez aztertzeko saiakeran datza, egitura horiek alde batera utzita zeudela zioen Mitxelenari (1977) erantzun nahian. Aditz-lokuzioak talde homogeneo gisa deskribatu dituzten hizkuntzalarien aldean, horien arteko desberdintasunak topatzea da azterketa honen helburu nagusienetakoa. Horretarako, test semantikoak (Dowty 1979) eta test sintaktikoak aplikatzen dizkiet corpusetan1 topatutako egiturei.
Lehen kapituluan, [Izen+egin]A egitura aurkeztu, definitu eta horren osagaiak banan-banan deskribatzen ditut, euskal gramatikariek egitura horri buruz esan dutena aintzat hartuz. Izenari dagokionez, determinazioa, erreferentzialtasuna, eta ISren funtzio sintaktikoa aztertzen ditut. Aditzari dagokionez, egin aditza arin gisa deskribatzen dut eta beste hizkuntza batzuetako antzeko egituren ezaugarriak aurkezten ditut. Aditz-lokuzioa osotasun moduan hartuz, egitura horiek iragankorrak direla erakusten duten argudioak ematen ditut eta lokuzioak adierari dagokionez deskribatzen ditut. Dowtyren (1979) testak aplikatzen dizkiot aditz-lokuzioen corpusari, eta emaitzetan oinarrituz, horien artean erdiespenak eta jarduerak daudela ondorioztatzen dut.
Bigarren kapituluan, aditz-lokuzioak aztertzeko marko teorikoa aurkezten dut eta hor jasotzen ditut izen inkorporzioari buruzko teoriak.
Hirugarren kapituluan, [Izen+egin] A test sintaktikoak aplikatzen dizkiet corpusetan topatutako egiturei. Emaitzetan oinarrituz, hiru azpitaldetan sailkatzen ditut aztertutako aditz-lokuzioak eta continuum batean kokatzen ditut, lokuzioen garapena erakusten duena.
Laugarren kapituluan, aditz-lokuzio mota desberdinen adierazpen sintaktikoak ematen ditut eta Bakerren (1988 2005 2008) adjunkzioan oinarrituz azaltzen ditut osagaien arteko lotura estua erakusten duten egiturak. Inkorporazio semantikoa, bestalde, aditz-lokuzio guztien ezaugarria dela argudiatzen dut.
Amaitzeko, ondorioak jasotzen ditut azken kapituluan.
1 Baliatu ditudan corpusak hauek dira: Ereduzko Prosa Gaur (EPG), Egungo Testuen Corpusa (ETC), Ereduzko Prosa Dinamikoa (EPD), Goenkale corpusa, Euskal Klasikoen Corpusa (EKC) eta Pentsamenduaren Klasikoak, besteak beste. Horiez gain, Egungo Euskararen Hiztegia (EEH), Hiztegi Batua Euskal Prosan (HBEP), Euskal Literaturaren Hiztegia (ELH), Euskararen Hiztegia, Orota- riko Euskal Hiztegia, Euskaltzaindiaren Hiztegia, Elhuyarren euskara/gaztelania hiztegi elebiduna eta sareko beste hiztegi batzuk izan dira datu iturri.Responding to a recommendation by Mitxelena (1977), who suggested that [N + egin]V constructions of Basque needed in-depth study, the aim of this thesis is to analyse these structures in detail. The reason to choose the ones formed by the verb egin is that they are the most productive and frequent locutions in Basque.
In the first chapter, I describe the main characteristics of the noun and the verb constituents and some properties of the construction as a whole. The methodology chosen consists of applying both semantic and syntactic tests to a corpus of locutions taken from samples of Basque literature and press1. As a result of the application of Dowty´s test (1979), I classify the locutions into activities and achievements.
The second chapter consists of the presentation of several theoretical approaches to deal with noun incorporation.
The application of the syntactic tests, in the third chapter, leads us to classify the verbal locutions into three classes: Type I or alde egin ’to escape’ type, Type II or negar egin ’to cry’ type and Type III or meteorological locutions such as elurra egin ’to snow’. Based on the natural development of these constructions, we decide to place them within a continuum representing the different stages of the language evolution.
In the fourth chapter, a theoretical approach is presented to account for the different syntactic behaviours; Baker's (1988) adjunction. Besides, semantic incorporation is needed to explain the unitary concept of all the analysed locutions which are represented by a reanalysis in the sense of Jackendoff (1990).
To conclude and as stated by Martínez (1997) and Oiartzabal (2006), we can confirm that
[N + egin]V constructions constitute a heterogeneous group of verbs.
1 My database consists of sentences taken from corpuses containing examples of current Basque press and contemporary literature, such as; Ereduzko Prosa Gaur (EPG), Ereduzko Prosa Dinamikoa (EPD), Goenkale corpusa, Euskal Klasikoen Corpusa (EKC), Pentsamenduaren Klasikoak and Egungo testuen corpusa (ETC). I also analyse structures found in Basque dictionaries, such as; Egungo Euskararen Hiztegia (EEH), Hiztegi Batua Euskal Prosan (HBEP), Euskal Literaturaren Hiztegia (ELH), Euskararen Hiztegia, Orotariko Euskal Hiztegia, Euskaltzaindiaren Hiztegia, Elhuyarren Hiztegia euskara/gaztelania, and so on. In addition, examples taken from web-pages are included in the database to be analysed.
